CHCĘ PRACOWAĆ W KOMISJI WYBORCZEJ. CO POWINIENEM ZROBIĆ?

OBWODOWA KOMISJA WYBORCZA

Możesz być kandydatem do składu obwodowej komisji wyborczej, jeżeli jesteś ujęty w stałym rejestrze wyborców danej gminy, stale mieszkasz na obszarze gminy właściwej dla tej komisji i masz prawo do głosowania - czyli:

1) jesteś obywatelem polskim;
2) najpóźniej w dniu wyborów kończysz 18 lat;
3) nie jesteś pozbawiony praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;
4) nie jesteś pozbawiony praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu;
5) nie jesteś ubezwłasnowolniony prawomocnym orzeczeniem sądu.

Jeżeli jesteś obywatelem Unii Europejskiej ale nie jesteś obywatelem polskim, także możesz być kandydatem do składu obwodowej komisji wyborczej pod warunkiem, że:

1) najpóźniej w dniu wyborów kończysz 18 lat,
2) jesteś wpisany do właściwego dla danej jednostki samorządu terytorialnego stałego rejestru wyborców,
3) nie jesteś pozbawiony prawa do głosowania w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jesteś obywatelem.

Chęć udziału w pracach obwodowej komisji wyborczej powinieneś zgłosić bezpośrednio do pełnomocników komitetów wyborczych, uczestniczących w wyborach.

Wykaz wszystkich pełnomocników wyborczych komitetów, utworzonych w związku z wyborami samorządowymi oraz ich adresy znajdziesz na stronach internetowych:

1) Państwowej Komisji Wyborczej – w zakresie komitetów, które zostały utworzone w celu zgłaszania kandydatów w więcej niż jednym województwie;
2) poszczególnych komisarzy wyborczych – w zakresie komitetów, które zostały utworzone w celu zgłaszania kandydatów w jednym województwie oraz tylko w jednej gminie niebędącej miastem na prawach powiatu.

Możesz być członkiem tylko jednej komisji wyborczej.

Nie możesz być członkiem komisji, jeżeli jesteś:

- kandydatem w wyborach;
- pełnomocnikiem wyborczym;
- pełnomocnikiem finansowym;
- mężem zaufania;

a także jeżeli jesteś małżonkiem kandydata w wyborach, jego ojcem, matką, dziadkiem, babcią, lub innym członkiem rodziny (tzw. wstępnym);

- synem, córką, wnukiem, wnuczką lub innym członkiem rodziny (tzw. zstępnym);

- rodzeństwem, małżonkiem zstępnego lub przysposobionego albo osobą pozostającą z kandydatem w stosunku przysposobienia.

Pełnomocnik wyborczy lub upoważniona przez niego osoba może zgłosić tylko po jednym kandydacie do każdej obwodowej komisji wyborczej na obszarze okręgu wyborczego, w którym została zarejestrowana lista kandydatów tego komitetu na radnych lub zarejestrowany został kandydat komitetu na wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w danej gminie.

Obwodowe komisje wyborcze w wyborach samorządowych powołują spośród wyborców gminne (lub miejskie) komisje wyborcze. Natomiast zgłoszenia kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych przyjmują wójtowie (burmistrzowie, prezydenci miast) działający w ramach zapewniania gminnej (miejskiej) komisji wyborczej obsługi administracyjnej.

Termin zgłaszania przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych upływa w 30 dniu przed dniem wyborów.

Zgłoszenie kandydata do składu obwodowej komisji wyborczej następuje po uzyskaniu zgody danej osoby na kandydowanie.

W skład obwodowej komisji wyborczej powołuje się dla obwodu:

  1. do 2000 mieszkańców -  od 6 do 8 osób;
  2. od 2001 do 3000 mieszkańców -  od 8 do 10 osób
     

spośród kandydatów zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby oraz jedną osobę wskazaną przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) spośród pracowników samorządowych gminy lub gminnych jednostek organizacyjnych.

W skład obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych w zakładach opieki zdrowotnej, domach pomocy społecznej, zakładach karnych, aresztach śledczych oraz oddziałach zewnętrznych takich zakładów i aresztów powołuje się od 4 do 6 osób spośród kandydatów, zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych lub upoważnione przez nich osoby oraz jedną osobę wskazaną przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) spośród pracowników jednostki, w której utworzony jest obwód.

W przypadku zgłoszenia do składu obwodowej komisji wyborczej liczby kandydatów przekraczającej dopuszczalny skład komisji, skład komisji ustala się w drodze publicznego losowania przeprowadzonego przez gminną (lub miejską) komisję wyborczą.

Jeżeli natomiast liczba zgłoszonych kandydatów jest mniejsza od dopuszczalnego minimalnego składu liczbowego komisji, uzupełnienia jej składu dokonuje wójt (burmistrz, prezydent miasta) spośród osób ujętych w stałym rejestrze wyborców tej gminy.

 

Ponadto należy zauważyć, że:

- samo zgłoszenie kandydata na członka komisji nie gwarantuje, że dana osoba zostanie powołana w skład komisji. W przypadku bowiem zgłoszenia do danej komisji większej liczby kandydatów niż ustawowo przewidywana, konieczne będzie przeprowadzenie losowania składu komisji;

- przepisy Kodeksu wyborczego nie wiążą w żaden sposób kwestii zgłoszenia kandydata na członka obwodowej komisji wyborczej z zebraniem przez tę osobę podpisów popierających określoną listę kandydatów na radnych;

- przepisy Kodeksu wyborczego nie regulują kwestii udzielania osobom zbierającym podpisy pod zgłoszeniem list kandydatów na radnych obietnicy zgłoszenia ich jako kandydatów na członków obwodowych komisji wyborczych. Jednakże w ocenie Państwowej Komisji Wyborczej osoby te powinny być uprzednio informowane, że samo zgłoszenie nie gwarantuje powołania w skład komisji.

Zgodnie z art. 106 § 3 Kodeksu wyborczego, zbieranie lub składanie podpisów w zamian za korzyść finansową lub osobistą jest zabronione, a zatem naruszenie wskazanego przepisu wiąże się z naruszeniem przepisu karnego Kodeksu wyborczego. Jednakże ostateczna ocena, czy w danym przypadku doszło do naruszenia prawa, będzie należała do organów ścigania i sądów.

TERYTORIALNE KOMISJE WYBORCZE – WOJEWÓDZKIE, POWIATOWE, MIEJSKIE, GMINNE I DZIELNICOWE

Możesz być kandydatem do składu terytorialnej komisji wyborczej, jeżeli jesteś wpisany do stałego rejestru wyborców, właściwego dla danej jednostki samorządu terytorialnego oraz stale mieszkasz na obszarze działania rady, dla wyboru której właściwa jest dana komisja wyborcza - czyli na obszarze:

1) województwa - jeżeli kandydujesz do składu wojewódzkiej komisji wyborczej;
2) powiatu - jeżeli kandydujesz do składu powiatowej komisji wyborczej;
3) gminy (miasta) - jeżeli kandydujesz do składu gminnej (miejskiej) komisji wyborczej;
4) m.st. Warszawy - jeżeli kandydujesz do składu Miejskiej Komisji Wyborczej w Warszawie;
5) dzielnicy m.st. Warszawy - jeżeli kandydujesz do składu dzielnicowej komisji wyborczej.

Musisz ponadto mieć prawo do głosowania, czyli:

1) być obywatelem polskim;
2) najpóźniej w dniu wyborów kończyć 18 lat;
3) nie możesz być pozbawionym praw publicznych prawomocnym orzeczeniem sądu;
4) nie możesz być pozbawionym praw wyborczych orzeczeniem Trybunału Stanu;
5) nie możesz być osobą ubezwłasnowolnioną prawomocnym orzeczeniem sądu.

Jeżeli jesteś obywatelem Unii Europejskiej, ale nie jesteś obywatelem polskim, możesz być także kandydatem do składu gminnej (miejskiej) komisji wyborczej lub dzielnicowej komisji wyborczej, jeżeli:

1) najpóźniej w dniu wyborów kończysz 18 lat;
2) jesteś wpisany do właściwego dla danej jednostki samorządu terytorialnego stałego rejestru wyborców;
3) nie jesteś pozbawiony prawa do głosowania w państwie członkowskim Unii Europejskiej, którego jesteś obywatelem.

Obywatele Unii Europejskiej niebędący obywatelami polskimi nie mogą być kandydatami na członków powiatowych i wojewódzkich komisji wyborczych, ponieważ nie mają prawa do głosowania w tych wyborach.

Prawo zgłaszania kandydatów do terytorialnych komisji wyborczych mają pełnomocnicy wyborczy lub osoby pisemnie upoważnione przez pełnomocników tych komitetów wyborczych, których zasięg działania obejmuje daną jednostkę samorządu terytorialnego.

Zgłoszenia kandydatów na członków terytorialnych komisji wyborczych dokonuje się najpóźniej w 60 dniu przed dniem wyborów.

Zgłoszenia kandydatów na członków terytorialnych komisji wyborczych przyjmują i komisje te powołują właściwi terytorialnie komisarze wyborczy.

Terytorialne komisje wyborcze powołuje się najpóźniej w 55. dniu przed dniem wyborów spośród wyborców, zgłoszonych przez pełnomocników wyborczych.

W skład terytorialnej komisji wyborczej wchodzi od 7 do 9 osób stale mieszkających na obszarze działania danej rady. W skład tych komisji wchodzi co najmniej po jednym wyborcy, zgłoszonym przez każdego pełnomocnika wyborczego.

W skład wojewódzkiej i powiatowej komisji wyborczej oraz komisji wyborczej w mieście na prawach powiatu wchodzi z urzędu, jako jej przewodniczący, sędzia wskazany przez prezesa właściwego miejscowo sądu okręgowego.

W przypadku zgłoszenia do składu terytorialnej komisji wyborczej liczby kandydatów przekraczającej dopuszczalny skład komisji, jej skład ustala się w drodze publicznego losowania przeprowadzonego przez komisarza wyborczego.

Jeżeli natomiast liczba zgłoszonych kandydatów jest mniejsza od dopuszczalnego minimalnego składu liczbowego komisji, uzupełnienia jej składu dokonuje komisarz wyborczy spośród osób stale mieszkających na obszarze działania danej rady.